Intimiteit en seksualiteit zijn basisbehoeften. Net als eten, drinken en ademhalen. De behoefte aan intimiteit en seksualiteit trekt zich niets aan van iemands leeftijd, of van het feit of je wel of geen partner hebt. Of dat je afhankelijk bent van de zorg van professionals. Iedereen die in de zorg werkt, krijgt te maken met intimiteit. Als goede beroepskracht moet je dat ook wíllen! Zonder intimiteit is er immers geen vertrouwen. En vertrouwen vormt de basis van iedere hulpverlening. Toch vinden we het in de zorg niet altijd even makkelijk om bewust aandacht te besteden aan intimiteit en seksualiteit. Om het onderwerp toch de plek te geven in de ouderenzorg die het verdient, organiseerde Zorggroep Noordwest-Veluwe op 23 mei het symposium ’80 tinten grijs’. En dat begon ’s morgens vroeg al met radioaandacht voor het symposium op het radio 1-journaal.

Dr. Frans Hoogeveen, specialist dementiezorg, liet aan de hand van verschillende praktijksituaties zien dat op dit gespreksthema geen taboe hoeft te liggen. Veel mensen denken liever niet aan het feit dat ouderen nog seksueel actief willen zijn, laat staan mensen met dementie. Als professional moet je het onderwerp actief ter sprake brengen, betoogde Hoogeveen, en niet wachten tot een cliënt er zelf over begint. “Het belangrijkste is dat jij als professional het initiatief neemt en dat je een manier kiest die past én die aansluit bij de cliënt.”

Lichamelijke aandoeningen en seksualiteit

Ingrid van Kempen, seksuoloog en GZ-psycholoog, stelde in haar lezing dat veel ouderen nog wel seksueel actief willen zijn, maar beperkt worden door lichamelijke aandoeningen of door cognitieve problemen. Zij ging in op de problemen die ouderen ervaren op het gebied van intimiteit en seksualiteit door hun ziekte of door een opname in het verpleeghuis. Ook kwam het effect van medicatiegebruik op seksualiteit aan bod. Plus de wijze waarop de professional/ behandelaar seksualiteit bespreekbaar kan maken.

De rol van de zorgprofessional

De workshop Intimiteit en seksualiteit: wat is jouw rol als zorgprofessional? van Ell Pronk en Aranka Bialek richtte zich vooral op verpleegkundigen en verzorgenden. Het onderwerp seksualiteit zorgt vaak voor ongemak en verlegenheid bij zorgprofessionals en cliënten. Iedereen heeft zo zijn of haar eigen gedachtes over seksualiteit. De manier hoe je daarover denkt en praat wordt vaak gevoed door je eigen normen en waarden. Deze kunnen beïnvloed worden door leeftijd maar ook door cultuur en religie. Hoe ga je hierover in gesprek? Deelnemers aan de workshop kregen handvatten aangereikt over hoe je intimiteit en seksualiteit bespreekbaar maakt en die je helpen om je eigen grenzen te verkennen.

Snoezelzorg

Veel waardering oogstte de workshop van Monique Bijkerk en een collega van Stichting Snoezelzorg, een stichting die bemiddelt tussen twee partijen: mensen met een lichamelijk-en/of verstandelijke beperking, ouderen of mensen met een psychiatrische achtergrond en professionele zorgverleners, ook wel snoezelzorgers of sekszorgers genoemd.

Seksualiteit en religie

Tijdens de workshop ‘Seksualiteit en religie’ verkenden de deelnemers onder leiding van Carolina Stegenga en Tilly de Kruif tenslotte welke waarden en normen spelen rond het thema seksualiteit en ouderen in de dagelijkse zorg en hoe je daar zowel persoonlijk als professioneel je weg in kunt vinden.

Zorggroep Noordwest-Veluwe wil graag toe naar een cultuur waarin wij – al die partijen die een rol spelen in de keten van zorg aan kwetsbare ouderen – respectvol en professioneel omgaan met zorgvragen op het gebied van intimiteit en seksualiteit. Waarin er ruimte is voor dit onderwerp. Een cultuur waarin intimiteit en seksualiteit een vanzelfsprekende en positieve betekenis heeft. Het symposium ’80 tinten grijs’ is daarin een prachtig startpunt gebleken!

Meer info en enkele presentaties vind je op www.80tintengrijs.nl